Laatste leider opstand getto Warschau overleden

WARSCHAU -  Marek Edelman, de laatste nog levende leider van de opstand
in het getto van Warschau in 1943, is vrijdag overleden. Het is
onduidelijk hoe oud hij precies is geworden. Hij werd ofwel in januari
1919 geboren in wat nu Wit-Rusland is, ofwel in 1922 in Warschau.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog dreven de Duitsers honderdduizenden Joden
samen in het getto, om ze daarvandaan uiteindelijk naar
vernietigingskampen te sturen. De laatste overgebleven gettobewoners
besloten zich te gaan verzetten.

In april 1943 kwam het tot een gewapende opstand van tegen de nazi's,
die na een maand bloedig werd neergeslagen. Het verzet stond onder
leiding van Mordechai Anielewicz, maar na diens dood nam Edelman de
leiding over.

De circa tweehonderd veelal jonge Joden hadden slechts pistolen en
zelfgemaakte bommen tot hun beschikking, terwijl een overmacht aan
Duitsers over het modernste wapentuig beschikte. Desondanks hielden de
opstandelingen het wekenlang vol.

Circa zesduizend Joden werden in de ongelijke strijd afgeslacht, de
meeste anderen werden naar concentratiekampen afgevoerd. Edelman zelf
kon via de riolen ontsnappen. De opstand was een inspiratiebron voor de
grote opstand in Warschau, in 1944. Ook aan die strijd deed Edelman mee.

Na de oorlog bleef Edelman, anders dan veel Joden die naar Israël
vertrokken, in Polen wonen. „Iemand moet toch bij alle omgekomen mensen
blijven”, zei hij daarover.

In het communistische Polen sloot Edelman zich aan bij het naar
democratische veranderingen strevende vakverbond Solidariteit. Na de val
van het communisme zat hij enkele jaren in het Poolse parlement. Tot
zijn dood bleef Edelman waarschuwen voor racisme, xenofobie en
antisemitisme.
[ Auf dieses Posting antworten ]
Antworten

coentje (03.10.2009 11:30)