• Als Spam markieren
• Beitrag melden

• 
  Diese Gruppe Alles

• Archiv
• RSS-Feeds

• Kontakt
• Hilfe
• Impressum
• Datenschutz

Economische wetten: de markt is ontembaar

http://www.hetvrijevolk.com/index.php?pagina–57

E.J. BRON - 06 NOVEMBER 2009

Als men in deze tijd de televisie aanzet of de krant openslaat, leest
men artikelen en ziet men in reportages, nieuwsberichten en talkshows
discussies die een surrealistisch karakter hebben. Er wordt over
gediscussieerd hoeveel markt men zich met het oog op de financiële
crisis zou kunnen veroorloven. Dit laat zien dat de geachte
discussiedeelnemers niet begrijpen waarover ze eigenlijk praten als ze
het over de markt hebben.

De marktwetten zijn in principe niet goed of slecht, ze zijn er gewoon.
Ook in de Sovjet-Unie en de Volksrepubliek China onder Mao werkten de
marktwetten. Het was niet westerse sabotage die het economische systeem
van de communistische staten deed omvallen, het waren diezelfde
marktwetten, die in de westerse industrielanden tot een stijgende
welvaart leidden. Men kan de wet van aanbod en vraag net zomin
afschaffen als de zwaartekracht, het gaat quasi om een natuurwet. Daarom
is het net zo onzinnig de markt voor negatieve ontwikkelingen
verantwoordelijk te maken of erover te discussiëren hoeveel markt men
nodig heeft, als erover te discussiëren hoeveel magnetisme of
zwaartekracht op aarde optimaal zou zijn.

De werking van de marktwetten kan natuurlijk ernstige gevolgen hebben,
net zoals de werking van de zwaartekracht. Als ik bijvoorbeeld weiger
rekening te houden met de zwaartekracht en uit het raam zou springen in
de veronderstelling dat er gewichtloosheid zou heersen en ik dan mijn
beide benen breek, dan heeft de zwaartekracht daar uiteraard iets mee te
maken. Het zou toch echter fout zijn om te zeggen dat de zwaartekracht
de ”schuld” zou zijn van het feit dat ik mijn beide benen gebroken zou
hebben.

Zo ongeveer is het ook in de actuele financiële crisis en de hoge
werkloosheid. Het is in principe heel eenvoudig: als men de wetten van
de markt negeert, krijgt men problemen. Als men de geldpersen aanzet en
de hoeveelheid geld vermeerdert, ontstaat er niet meer welvaart, maar
gewoon alleen meer papier. Geld is een meeteenheid voor welvaart, niet
echter zijn oorzaak. Als ik mijn horloge twee uur achteruit zet, heb ik
daardoor niet meer tijd gewonnen en gaat de zon daarom niet later onder.
Wat met betrekking tot tijd en ruimte volkomen duidelijk is, blijft voor
veel mensen met betrekking tot de marktwetten verborgen: men kan
objectieve logische verbanden niet veranderen door de meetinstrumenten
te manipuleren.

Ook het loon is net als iedere prijs een meetinstrument. Het meet de
verhouding van aanbod en vraag. De vraag naar werk wordt niet groter
door het loon te verhogen. Net zomin dat het warmer wordt in mijn kamer,
omdat ik het kwik in mijn thermometer naar boven schudt. Als het loon
hoger wordt vastgesteld dan de prijs, die door aanbod en vraag tot stand
zou zijn gekomen, is er werkloosheid. Zelfs als iedereen het er
collectief over eens zou worden de markt daarom te vervloeken, zou deze
omstandigheid niet veranderen.

Veel politici die zich bezighouden met economisch beleid lijken op
ingenieurs, die een brug willen bouwen, maar weigeren kennis te nemen
van de wetten van de statistiek, omdat deze te koud en te onaangenaam
zijn. Als men zich tegen de wetten van de markt keert, dan is dat niet
slecht voor de markt, maar voor de slachtoffers.

Velen schijnen echter te geloven dat wanneer men alleen maar de
voorspellingen van de liberale economen zou uitschakelen ook de
dwangmatigheden van de markt niet meer zouden bestaan. Net zoals
kinderen soms geloven dat een bedreiging er niet meer is als je je ogen
dichtdoet.

Dat herinnert aan een aflevering uit de tekenfilmserie ”The Simpsons”.
Hierin dreigt een meteoriet de geboortestad Springfield van de familie
te vernietigen. De stad ontsnapt nog net aan een catastrofe. Aan het
einde van de aflevering trekken de brave burgers van de stad naar de
sterrenwacht, die de meteoriet als eerste gezien heeft, om deze te
vernietigen om er zeker van te zijn dat zoiets ”niet nog een keer
gebeurt”. Net zo ”verstandig” als de burgers van Springfield gedragen
zich ook de tegenstanders van het ”neoliberalisme”. In deze logica houdt
de ”kille markt” op te bestaan wanneer men het liberalisme tot zwijgen
brengt.

De markt werd echter niet door de liberalen uitgevonden, maar slechts
door hen ontdekt. Adam Smith heeft de marktwetten slechts omschreven
zoals Isaac Newton de wetten van de mechanica. De markt zelf kan daarom
ook niet afgeschaft of teruggedrongen worden, zoals bijvoorbeeld het
liberalisme als politieke wereldbeschouwing. Zelfs als er geen
”neoliberalen” meer zouden bestaan, maar alleen nog socialisten en
sociaaldemocraten, zouden de marktwetten nog steeds bestaan. Wie tegen
hen zou handelen, zou hiervoor desondanks bestraft worden.

Want de oorsprong van de marktwetten is de universele logica en niet de
politiek. In tegenstelling tot cultuur en gebruiken, die altijd
tijdgebonden en aan een voortdurende historische verandering onderworpen
zijn, is de markt tijd- en geschiedenisloos. Ons morele oordeel over de
wereld en daarmee ook over de markt zou kunnen veranderen, de
marktwetten zelf doen het niet.

Of we welvaart beter ervaren dan armoede, vrijheid belangrijker dan
gelijkheid, individuele zelfbeschikking belangrijker dan het collectief,
is sterk afhankelijk van de cultuur waarin we worden gesocialiseerd, van
de ontwikkelingen van de politieke geschiedenis, van onze subjectieve
wensen, behoeften en hoop. Ook de marktwetten zijn hiervan afhankelijk.
Onze cultuur, onze psyche, onze politieke wereldbeschouwing bepalen
welke wensen we hebben, maar de marktwetten bepalen of en in hoeverre we
ze kunnen bevredigen.

Als we over links, rechts en liberaal spreken, dan zijn dat politieke
begrippen. In het leven van alledag, als het erop aankomt onze
subjectieve behoeften met de schaarste van de goederen in
overeenstemming te brengen, zijn wij allemaal marktradicalen, ook
diegenen die bij verkiezingen SP kiezen. Het maakt niet uit of we
christelijk, islamitisch, atheïstisch, of confuciaans zijn – we zijn
allemaal onderworpen aan dezelfde economische wetmatigheden. Daarom is
een land of een politieke orde van welke geaardheid dan ook net zomin
een alternatief voor de markt als een steiger een alternatief voor de
zwaartekracht is. De steiger mag dan gebouwd zijn volgens de
voorstellingen van de betreffende cultuur, hij kan op verschillende
manieren geconstrueerd zijn, maar als hij teveel in tegenspraak is met
de universele regels van de markt stort hij in elkaar.

Het is niet duidelijk of een beschaving duurzaam het socialisme kan
doorstaan. De marktwetten zullen echter het socialisme en onze
beschaving overleven. Als er morgen een apocalyptische catastrofe over
de mensheid uitbreekt of een atoomoorlog de aarde vernietigt en er
misschien maar een paar mensen overblijven die met moeite in hun
rudimentaire levensbehoeften voorzien, dan zal hun handelwijze nog
precies zo zijn onderworpen aan de marktwetten als die van ons nu en van
alle voorgaande generaties.

De wetten van de markt kan men net zomin ontlopen als de wetten van de
zwaartekracht. Of de mensen met deze wetten weten om te gaan, is een
andere vraag.

Bron: http://www.ef-magazin.de/

Bovenstaand artikel werd uit het Duits vertaald door:
E.J. Bron

--
Henk
Als het over jou gaat, ben jij de expert.

Antworten